Ruda na emigracji,

czyli subiektywne spojrzenie na inną kulturę :)

Sekrety alkowy Amiszów

Intro.

1. Informacje zawarte w poniższym artykule zostały uzyskane, przede wszystkim, od członków wspólnoty Amiszów oraz ludzi, którzy się z nimi wychowali i przyjaźnią.

2. Na większości dostępnych w sieci zdjęć z udziałem członków tej społeczności, występują aktorzy. Amisze stronią od fotografowania się i chronią swojej prywatności.

Wyrzekamy się.

Zrządzeniem losu, dwa dni po odwiedzeniu farmy w Lancaster (jednego z dwóch największych skupisk Amiszów w Stanach), gdzie odbyłam pierwszą w swoim życiu rozmowę z prawdziwym Amiszem, dowiedziałam się, że starszy mężczyzna, z którym pracuję, wywodzi się i jest powiązany z ową społecznością. Posłuchajcie jego opowieści…

Grupa nazywana dziś Amiszami wywodzi się ze Szwajcarii- od Jacoba Ammana, Mennonity, który uznał, że współwyznawcy za bardzo oddalają się od pierwotnych wierzeń i praktyk. Dziś istnieją trzy główne odmiany mennonitów: Old Ordor Mennonite- bardzo konserwatywni, wyrzekają się wszystkiego, co nie jest niezbędne do życia, w przekonaniach podobni do Amiszów, Black Bumper– korzystają z prądu, samochodów (wyłącznie czarnych/szarych matowych), ubierają się jak Amisze, Reformed- żyją jak protestanci.

Sklep z lodami na farmie.

Podczas reformacji, w szesnastowiecznej Europie, zaczęły tworzyć się odłamy protestanckie. Powstały grupy, chcące żyć jak pierwsi chrześcijanie: we wspólnotach skupionych na zgłębianiu wiary, odseparowanych od świeckich spraw, skupionych na modlitwie i dążeniu do zbawienia, poprzez ciężką pracę i wyrzekanie się ziemskich przyjemności. Wszystko po to, by nie tracić z oczu nadrzędnego celu życia-  zbawienia. Anabaptyści promowali koncepcję Kościoła jako samorządnej, pokojowej, przeciwnej przysięgom i podległości państwu, niezależnej od nikogo jednostki dorosłych, z wyłączeniem dzieci. Dlatego do dziś, do wspólnoty Amiszów, ze wszystkimi prawami i obowiązkami, należą jedynie osoby powyżej 18-go roku życia. Dzieciom wolno więcej, od dzieci nie wyciąga się konsekwencji religijnych. W wieku 17 lat,  każdy ma prawo zakosztować życia „na zewnątrz”, by przekraczając próg dorosłości, z pełną odpowiedzialnością zdecydować, czy chce należeć do Amish czy do English (pojęcie używane przez wyznawców do określenia wszystkich spoza społeczności religijnej). Dla ciekawskich polecam program, o jakże wymownym tytule: Breaking Amish, nadawany przez  TLC.

Breaking Amish

Mennonici i Amisze, zamiast zabójstwa i środków wymagających użycia siły, wybrali stosowanie zakazów i strategię unikania jako najlepszy sposób egzekwowania dyscypliny, włączając ekskomunikę- zerwanie więzi między członkiem, a grupą. Jeśli urodziłeś się we wspólnocie i decydujesz, że nie jesteś z nimi, jesteś przeciwko nim.

I nie wódź nas na pokuszenie…

Społeczeństwo Amiszów jest bardzo konserwatywne i zasadnicze. Dziewczynki i chłopcy uczą się w jednej klasie, jednej szkoły, niezależnie od wieku i poziomu wykształcenia. Edukację kończą po 8 latach. Nie oznacza to jednak, że są głupi! Kształcą się w religii, konkretnym fachu, umiejętnościach i historii. Ponieważ nie wydają pieniędzy na niepotrzebne rzeczy, oraz są samowystarczalni, większość z nich ma ogromne majątki… Osoby spoza wspólnoty nie mają pojęcia, jaką fortunę posiadają ci ludzie. Lecz, do niczego nie doszliby w pojedynkę. Ich siłą jest współpraca, wspieranie się i wzajemna pomoc!

Młode kobiety są bardzo nieśmiałe. Nie rozmawiają z obcymi, chyba że prowadzą biznes i obsługują klientów… Od ok. 10 roku życia zobowiązane są do zakrywania głów i ramion. Mężczyźni noszą brody, nigdy wąsy. Wąsy i guziki są symbolem wojska, z którym Amisze nie chcą się utożsamiać. Zamiast guzików używają haftek (wskazówka dla panów: to takie coś, co się długo rozpina ściągając stanik ^^).

Jeśli chłopak chce zaprosić dziewczynę na randkę, lub zacząć się spotykać, musi poprosić o zgodę jej ojca, ponieważ umawianie się jest równoznaczne z narzeczeństwem. Jednak nawet samo zawarcie związku małżeńskiego nie jest takie proste. W przeciągu całego roku, jedynie na początku listopada, są wyznaczone 2 tygodnie, kiedy można się pobrać, gdyż wtedy na farmie jest najmniej pracy i przygotowanie wesela nie stanowi problemu.

Ale nic straconego! Mimo, że społeczeństwo jest niebywale konserwatywne, młodzi mogą zamieszkać ze sobą przed ślubem! Warunkiem jest wstawienie do sypialni łoża z tzw. bundling board- wysoką na kilkadziesiąt centymetrów deską, biegnącą od zagłówka do nóg, oddzielającą narzeczonych od siebie. Nie ma mowy o przypadkowym dotykaniu się, smyraniu stopami czy czułym spoglądaniu w oczy. O nie! Linia jest na tyle wysoka, że trzeba przejść na drugą stronę posłania, żeby dostać się do partnera… W razie bycia przyłapanym, nie ma mowy o udawaniu, że nie wiem jak to się stało, że przeturlałem się podczas snu. A kontrola członków Kościoła może wpaść w każdej chwili…

Bundling, Amisze

Po ceremonii zaślubin, komisyjnie ową granicę się eliminuje i pożycie małżeńskie może rozkwitać. Rodziny są liczne i oddane wspólnocie. Jeden z bardziej popularnych mitów na temat Amiszów głosi, że jest ich coraz mniej. Znów, nic bardziej mylnego! Podwajają swoją populację co 20 lat! Żyją w zgodzie i dobrobycie. Zaryzykuję stwierdzenie, że panuje tam komunizm idealny, a przynajmniej najlepsza jego forma na przestrzeni wieków. Wszystkim po równo. Członkowie dbają o braci w wierze do tego stopnia, że są zwolnieni przez państwo z opłacania tzw. social security (coś jak nasz ZUS), jedynie muszą regulować podatki. Nie głosują, nie zawierają stanowiska w sprawach publicznych, nie komentują wydarzeń politycznych. Nie oglądają telewizji, nie słuchają radia. Czytają za to codzienną gazetę. O sprawach grupy decyduje Rada, a zmian dokonuje się większością głosów.

Patrząc z boku można odnieść mylne wrażenie, że Amisze izolują się od wszystkiego, co nowoczesne, jednak to nieprawda. W razie potrzeby korzystają ze szpitali i pomocy medycznej. Wyrzekają się tylko rzeczy, które nie są niezbędne do życia. Niektórzy posiadają komputery, telefony stacjonarne i mikrofalówki, ale nie mają Internetu, a dom ogrzewają gazem. Jeśli kupują samochody, to zawsze w kolorze matowym czarnym, lub szarym. I znów, nie dlatego, że ich nie stać, tylko by nie pokazywać na zewnątrz dobrobytu i nie ulegać podszeptom pychy. Mężczyźni są cieślami, farmerami, od pracy w polu mają ogromne dłonie. Kobiety pracują w domach, lub pomagają prowadzić rodzinne firmy.

Dużo kontrowersji wzbudza informacja o rzekomym wyrzekaniu się członka rodziny, gdy zdecyduje się żyć poza wspólnotą. Zapytawszy to o Amisza, usłyszałam, że nikt się nikogo nie wyrzeka, rodzina nadal kocha swojego krewniaka, lecz nie odzywa się do niego i nie utrzymuje kontaktu, aby chronić resztę wspólnoty przed pokusą oderwania się od ustanowionych ideałów.  W związku z tym, nawet jeśli dwoje ludzi z różnych odłamów Mennonitów chce się pobrać, jedno z nich ma świadomość, że straci rodzinę, bo współmałżonek musi przyjąć wierzenia i zwyczaje konkretnej grupy, z której pochodzi. Z tego powodu, wiele osób unika wiązania się z osobami spoza swojego odłamu. Konsekwencją jest to, że 80% wszystkich Amiszów ma jedno z 10 najbardziej popularnych nazwisk. Członkowie są blisko spokrewnieni. I choć ta populacja ma bardzo niski wskaźnik zachorowań na raka i choroby serca, to całkiem wysoki chorób neurologicznych i genetycznych.

I odpuść nam nasze winy…

Co by o nich nie mówić i z czego by się nie podśmiewać, Amiszom należy się pełny szacunek. Pracują ciężko, wielu rzeczy się wyrzekają, z wielu przyjemności rezygnują. Nie odmawiają pomocy innym, choć trzymają się na uboczu.

Zapewne słyszeliście o tragedii jaka wydarzyła się w 2006 roku w pobliżu Lancaster w Nickel Mines- jednej ze społczności Amiszów. Chory psychicznie mężczyzna wtargnął do szkoły, postrzelił 11 dziewczynek w wieku 6-13 lat, zabijając 5 z nich, i popełnił samobójstwo. Podczas gdy cały świat był wzburzony i wściekły, krewni zamordowanych wzięli pod opiekę żonę i dzieci mordercy. Przebaczenie i pojednanie z jakim wyszły rodziny ofiar były szeroko dyskutowane w mediach.

W dzień strzelaniny, jeden z dziadków zamordowanych dzieci ostrzegał, by rodziny i przyjaciele ofiar nie znienawidziły mordercy i jego rodziny. Wezwał do przebaczenia i pozostawienia wymierzenia kary Bogu. Jack Meyer, członek społeczności żyjącej niedaleko hrabstwa Lancaster, gdzie wydarzyła się tragedia, wypowiedział się, że nie sądzi, iż pośród Amiszów jest jakakolwiek osoba, która pragnie w tej chwili czegoś innego jak tylko przebaczyć oprawcy i pomóc tym, którzy cierpią w związku z tą tragedią, włączając rodzinę człowieka, który dopuścił się mordu…

Reklamy

3 thoughts on “Sekrety alkowy Amiszów

  1. Marysia on said:

    Fajnie opisane! Aż się chce zobaczyć Amiszów na własne oczy :)

  2. Bardzo poczająca notka dla wszystkich tych, którzy tematykę Amiszów znają głównie z filmów: „Na dobre i na złe” , „Świadek” czy też pewnego odcinka „Z Archiwum X” pt. „Gender Bender”.

    Swoją drogą, w Polsce także występują Amisze:

    Pozdrawiam :)

  3. Rzeczywiście świetny artykuł, pozdrawiam :)

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: